GAZOZLARIMIZ VARDI

Gaziantep’te yaz mevsimleri oldukça sıcak geçerdi. Özellikle yaz sıcaklarında serinlemek için geleneksel içeceğimiz olan ayran ve meyan şerbeti, orta yaş ve üzerindekilerince tercih edilirken, gazlı içecekler bugün olduğu gibi o yıllarda da her yaştaki insanımızın serinleme kaynağıydı.

Hatırlıyorum da 1970’lerde Gaziantep’te; Sofdağ, Başpınar, Cincibir, Portalin, Zaman, Çınarlı gazozlarının imalathaneleri vardı.

1967’lerde okula giderken yaz tatillerinde harçlığımı çıkarmak için önce Eblahan’da Cincibir daha sonra şimdiki Dayı Ahmet Ağa konağının hemen yanı başındaki Asım Batur’un sahibi olduğu Başpınar gazoz imalathanelerinde çalışmıştım. Talebe ve yaşımın küçük olması nedeniyle bana ağır iş vermezler, kasalara boş şişeleri dizer, dolumu yapılan şişelerin içinde yabancı madde kontrolünü yapardım.

1970 de gazozlar cam şişelere basılır, satılırdı. Şişeler elde tek tek fırçalanarak yıkandığı gibi, otomatik makinalarda sıcak suyla yıkayan imalathanelerde vardı. Gazoz yapmak için, galvanizli kazanlara şeker, limon tuzu ve esans katılır, su ilave edilir şerbeti hazırlanırdı. Bu şerbet daha sonra belli miktarlarda şişelenir, ardından kollu makinalarda gaz ve su basılarak şişeleme işlemi bitirilirdi.

Gazoz imalathanelerinde gazozunun şişelenmesi ayrı bir ustalık isterdi. Bu işi yapanlar üzerlerine göğsünden ayak bileklerine kadar örten bir muşamba önlük geçirir, ayağına lastik çizmeyi giyer tezgâhın başına geçerlerdi. Basma makinasını kullanan ayakta durur vaziyette sol eliyle şişeyi alır, aynı anda sağ eliyle metal gazoz kapağını makinaya yerleştirmesiyle birlikte ayağıyla aşağıya doğru iter, üstten de sağ eliyle kolu aşağıya çektiğinde şişeye o anda su ve gaz basılmış, kapak takılmış, gazozunun şişeleme işlemi bitirilmiş olurdu. Bu iş bir gazoz basan usta için birkaç saniyelik işti. Ustalar bazen basım işinde yarışa girer onlarca kasa gazoz birkaç saatin içinde hazır hale getirilirdi. Bazen de gazoz dolum işlemi yapılırken su ve gazın miktarı biraz fazla kaçınca şişe patlar, darmadağın olurdu. Bu durum basım işlemi sırasında sıradan olaylardan biriydi.

Dolumu yapılan gazoz şişeleri son kez kontrol edilir, 24’lü tahta kaslara dizilir, üst üste istif edilir, Daha sonra araçlarla; bakkallara, sinemalara, düğün salonlarına, tatlıcı dondurmacılara, Turizm, Emirgan, Yeşilsu gibi aile bahçelerine, fuara, kahvehanelere tüketilmek üzere dağıtımı yapılırdı.

Ben daha sonra Asım Batur’un Başpınar Gazoz Fabrikasına transfer olmuştum. Bu fabrikada yıkanmadan şişeleme ve basımına kadar el değmeden otomatik makinalarda yapılırdı. En son kontrolünü bir ışılı pano önünden geçerken ben yapardım Başpınar gazozu haftanın belli günlerinde ilçelere gönderilir, orada pazarlanması sağlanırdı. Daha sonra Gaziantep’te meşrubat markaları arasına portalin girdi. Portalin Atatürk bulvarında Tuğcan otelinin hemen karşındaki bir imalathanede Köylüoğlu’nca hayata geçirilmiş ve büyük de ilgi görmüştü. O da tam otomatik makinalarda üretim yapan bir tesis idi.

Eskiden gazozlar sallanır “caşar çaşmaz” bahsine girilirdi. Çocuklar gazoz kapaklarını toplar, onlarla oyunlar oynanırdı. O tarihlerde de gazoz kapaklarından bedavalar çıkardı. Hatta top, bisiklet gibi ikramiyeler de verildiği görülürdü. Gazoz şişeleri depozitleydi. Çocuklar gazoz şişlerini toplar mahalleye gelen eskiciye satar, somur somur bitmez şekeri alır, ya da bazen de mahalleye gelen seyyar leblebiciyle takas eder üç beş kuruşluk eğlence edinirlerdi.

Şimdi o günlerde tanıdığımız gazoz markaların pek çoğu mazide kaldı. Âmâ içtiğim gazozların ne tadını ne de genzimi yakan, gözlerimden yaş getiren gazozları unutmuş değilim.

Yazan:İbrahim Alisinanoğlu-Gaziantep Miş Miş

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar ÖMER YILDIRIM - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Oluşum Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Oluşum Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Oluşum Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Oluşum Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Gaziantep OĞUZELİ İlçesi Belediye Başkanlığını kim kazanır?
Tüm anketler